Een dergelijke vorm heb ik lange tijd niet meer gezien collectieve verleiding in de Roemeense politiek. Tenminste, sinds de periode van de revolutie van 1989, toen we overal ‘terroristen’ zagen, en tot 2024, zou zo’n effectieve methode van manipulatie van de massa. De campagne om hem heen Kalijn Georgescu het was geen klassieke confrontatie, het was niet gebaseerd op programma's, ideeën of rationele confrontaties (zelfs niet op electorale confrontaties). Het was één blijk van emotie, al heilige symbolen, al gedistilleerde nationale identiteit in woorden die de logica omzeilen en er rechtstreeks op ingaan de diepte van het collectieve onderbewustzijn. Een operatie van electorale psychomarketing van een efficiëntie die zelden wordt aangetroffen in de Europese democratische ruimte.
De presidentiële campagne van Călin Georgescu uit Roemenië was daar een schoolvoorbeeld vanemotionele manipulatieen alarchetypische merkbeleving, een aanpak die veel verder ging dan de klassieke verkiezingscampagnestrategieën. Door middel van met symbolen beladen taal, emotionele herhaling en uitbuiting van het collectieve onderbewustzijn mobiliseerde deze campagne de massa, waarbij logica en redenering werden omzeild.
Dus wat gebeurde er, waarom zijn we precies op dit punt beland?
Inhoudsopgave
Călin Georgescu, een leider die niet door ideeën is opgebouwd, maar door sensaties
Călin Georgescu kreeg de aandacht niet door feiten of oplossingen, maar door deze zorgvuldig opgebouwde mythische projectie.
Călin Georgescu werd niet gepromoot als een gewone politicus, maar als een zorgvuldig geconstrueerde mythische projectie, een symbool van een "hogere missie". Via zijn taalgebruik, maar ook via dat van zijn digitale achterban, bracht het geen politiek programma over, maar een oproep – een bijna religieuze. Zijn campagne gebruikte technieken van psychomarketing en archetypische branding om een diepe emotionele weerklank te creëren, waarbij bewust rationele debatten (en electorale debatten) of concrete oplossingen worden vermeden.
Termen als "Innerlijk Licht", "Natiegeest", "Heilige Wortels", "Deep Land", "Zuivering" zijn niet toevallig. Het zijn symbolisch geladen uitingen die op het onderbewustzijn inwerken en het gevoel van een persoonlijke missie, een ‘hoger’ collectief doel doen ontwaken. Je geeft geen antwoorden, je roept emoties op. Je belooft geen oplossingen, je biedt verlossing.
Manipulatiemethoden: een aanval op het onderbewustzijn
In die campagne werden termen gebruikt die het onderbewustzijn activeerden en diepe emoties teweegbrachten. De berichten die in cascade op sociale netwerken en een Roemeense televisie werden verzonden, versterkten de overtuiging van velen dat deze kandidaat de oplossing voor hun problemen is.
Hier ziet u hoe de manipulatiecampagne in grote lijnen werkte:
Archetypische taalEr werden termen gebruikt met een spirituele en identiteitslading, zoals "goddelijk", "ziel van de natie", "heilige wortels", "zuiverheid", "voorouders", "terugkeer naar de oorsprong" en "regeneratie". Deze termen roepen universele archetypen op – de held, de redder, de stameenheid – die diepe emoties activeren en het kritische filter van de geest omzeilen.
Astroturf digitaal: Platforms als TikTok zijn gebruikt om de illusie van een spontane volksbeweging te creëren. Clips met natuurbeelden, epische muziek en ogenschijnlijk authentieke boodschappen werden in werkelijkheid gesponsord en discreet gemarkeerd met "Advertentie". Een enorm aantal internetgebruikers wist niet dat deze accounts niet van echte mensen zijn, maar een verkapte promotiepraktijk zijn. Deze materialen brachten repetitieve subliminale boodschappen over, waardoor de emotionele impact werd versterkt.
Emotionele herhaling: berichten zijn ontworpen om snel en herhaaldelijk te worden geconsumeerd, waarbij wordt geprofiteerd van het passieve karakter van inhoudsconsumptie op sociale media. De constante herhaling van bepaalde zinsneden fixeerde de ideeën in het onderbewustzijn, waardoor ze op persoonlijke overtuigingen van de kiezers leken.
Logica vermijden: De campagne negeerde op feiten gebaseerde debatten en concentreerde zich op emoties en symbolen. Elke kritiek op of onthulling van de tegenstrijdigheden van Georgescu-Roegen werd afgewezen als "propaganda van het systeem", waardoor de loyaliteit van de volgelingen werd versterkt.
Sleutelzinnen voor onbewuste manipulatie
Ik verdenk Călin Georgescu niet noodzakelijkerwijs van intelligentie, maar we moeten toegeven dat hij erg goed is in manipulatie. Vooral door enkele sleutelzinnen te herhalen die rechtstreeks op het onderbewustzijn inwerken.
Hier is een overzicht van de belangrijkste zinnen en hun effect op het onderbewustzijn:
Spirituele/mystieke zinnen
"Luister naar je innerlijke roep"
"Jij bent het licht en hij is het baken"
"Voel de geest van de natie in jou"
"Het innerlijke licht zal je leiden"
"De goddelijke essentie van het Roemeense volk"
Effect: Creëert een diepe emotionele verbinding, wat een heilige missie suggereert. Mensen die lange tijd analytisch en rationeel denken weigeren, lopen snel in de val van mystiek en spirituele boodschappen.
Identiteitszinnen
"Onze wortels zijn heilig"
"De voorouders roepen ons"
"De Roemeense natie is herboren"
"Het diepe land wacht op redding"
"Uw nalatenschap is ons lot"
Effect: Stimuleert het gevoel deel uit te maken van een collectief lot, verankerd in de geschiedenis. De maximale efficiëntie wordt bereikt wanneer de persoon zichzelf als een "patriot" beschouwt, maar de geschiedenis niet kent en niet weet hoe hij achter de woorden moet kijken.
Zuiverings-/herverbindingszinnen
"Keer terug naar zuiverheid"
"De levende aarde roept je"
"Regeneratie begint bij jou"
"Het eenvoudige leven is de weg"
"Schoon voedsel, schone ziel"
Effect: Ik wek het verlangen naar authenticiteit en veiligheid op door opnieuw contact te maken met de natuur.
Trance-zinnen
‘Je hoeft het niet te begrijpen, je hoeft het alleen maar te voelen’
"In jou zit het antwoord al"
"Alles begint met een stille oproep"
"Je kent de waarheid, ook al ben je het vergeten"
"Je hart kent de weg"
Effect: Ik omzeil kritisch denken en breng een staat van passieve ontvankelijkheid teweeg.
Călin Georgescu gebruikte in zijn toespraken ook zinsneden en ideeën die bijna woord voor woord waren overgenomen uit films, series en tekenfilms, zonder de bronnen te vermelden. Deze uitingen, vaak met een emotionele of mystieke lading, werden in zijn boodschappen geïntegreerd om de impact op het publiek te vergroten.
Voorbeelden van zinnen overgenomen door Călin Georgescu uit cinematografische bronnen
"De Heer van de Ringen":
Georgescu's zin: "De wereld is veranderd. Het is niet meer wat het was. Je voelt het in het trillen van het water, in het bewegen van het bos, in de bries van de wind, in de trilling van de aarde."
De originele bron: Regina Galadriel (vertaler van Cate Blanchett) gesponnen in de film: "De wereld is veranderd. Ik voel het in het water. Ik voel het in de aarde. Ik ruik het in de lucht."
Context: Deze zinsnede, gebruikt in de opening van de trilogie, roept een diepgaande en onvermijdelijke verandering in de wereld op, en wordt door Georgescu-Roegen aangepast om een emotionele band met zijn publiek te creëren.
Georgescu's zin: "Ik zie, voel en hoor je zware tranen. Huil, mijn liefsten, maar wanhoop niet. Niet alle tranen zijn slecht."
De originele bron: Gandalf (interpretatie van Ian McKellen) in de film: "Hier, beste vrienden, aan de oevers van de zee komt eindelijk het einde van onze gemeenschap. Ik zal niet zeggen: huil niet; want niet alle tranen zijn slecht."
Context: Deze zin, geuit op een emotioneel afscheidsmoment, werd door Georgescu-Roegen gebruikt in een boodschap na de verkiezingen om aanhangers te troosten en te mobiliseren.
“Bevroren II” (tekenfilm)
Georgescu's zin: "Water heeft een geheugen, en door vervuiling vernietigen we de ziel ervan."
De originele bron: Het personage Olaf zegt in "Frozen II": "Water heeft geheugen."
Context: Georgescu-Roegen gebruikte dit pseudowetenschappelijke idee, gepopulariseerd in de film, om toespraken te houden over ‘levend water’ en de spiritualiteit van de natuur, waardoor een mystieke laag aan zijn boodschappen werd toegevoegd.
Călin Georgescu gebruikte ook andere verwante uitdrukkingen: "Water uit de Karpaten is een kosmisch geschenk" en "Water is het bloed van de aarde, en Roemenië is het hart ervan." Hoewel deze uitdrukkingen geen directe citaten zijn, lijken ze geïnspireerd door de mystieke toon van de film, die het verband tussen natuur en spiritualiteit onderzoekt.
“Ultimul Samurai” (de laatste Samurai)
Georgescu's zin: "Roemenië werd gecreëerd door een handvol dappere krijgers en waardige mensen die hun leven gaven voor een woord dat vandaag de dag vergeten lijkt: eer."
De originele bron: "Ze zeggen dat Japan werd gemaakt door een zwaard. Ze zeggen dat de oude goden een koraalblad in de oceaan doopten, en toen ze het eruit trokken, vielen vier perfecte druppels terug in de zee, en die druppels werden de eilanden van Japan. Ik zeg dat Japan werd gemaakt door een handvol dappere mannen, krijgers die bereid waren hun leven te geven voor wat een vergeten woord lijkt te zijn geworden: eer."
Context: Georgescu-Roegen paste deze inleiding aan en verving de Japanse mythologie door verwijzingen naar Zamolxe en Geto-Daciërs, om een mythisch verhaal over de oorsprong van Roemenië te construeren.
“De redactiekamer”
Georgescu's zin: "Amerika staat 7e op het gebied van alfabetisering, 27e op het gebied van wiskunde, 22e op het gebied van wetenschap, 49e op het gebied van levensverwachting, 174e op het gebied van kindersterfte, maar 1e op het gebied van gedetineerde burgers per hoofd van de bevolking en 1e op het gebied van militaire begroting."
De originele bron: Personajul Will McAvoy (interpretatie van Jeff Daniels) zei: "Er is geen bewijs ter ondersteuning van de stelling dat we het grootste land ter wereld zijn. We staan 7e op het gebied van geletterdheid, 27e op het gebied van wiskunde, 22e op het gebied van wetenschap, 49e op het gebied van levensverwachting, 178e op het gebied van kindersterfte, 3e op het gebied van het gemiddelde gezinsinkomen, nummer 4 op het gebied van de beroepsbevolking en nummer 4 op het gebied van de export. We leiden de wereld in slechts drie categorieën: het aantal gedetineerde burgers per hoofd van de bevolking, het aantal volwassenen dat gelooft dat engelen echt zijn, en de defensie-uitgaven.”
Achtergrond: Georgescu-Roegen heeft deze lijst met statistieken vrijwel volledig overgenomen, zonder de actualiteit van de gegevens te verifiëren, om de mondiale positie van de VS te bekritiseren en presenteerde deze als zijn eigen observatie. Natuurlijk kloppen de gegevens niet, maar de doelgroep van Georgescu-Roegen beschikt niet over een analytisch denkvermogen en ‘neemt alles wat ze ontvangen als vanzelfsprekend aan’.
Deze zinnen, ontleend aan filmische bronnen, werden geïntegreerd in de toespraken van Georgescu-Roegen om de emotionele impact te versterken en een aura van diepgang en authenticiteit te creëren. Ze waren vooral effectief op platforms als TikTok, waar de plechtige toon en symbolische beelden weerklank vonden bij het publiek dat kwetsbaar was voor dergelijke berichten.
Profiel van kwetsbare mensen
En toch: wie zijn de mensen die kwetsbaar zijn voor dit soort manipulatie?
Deze psychomarketingtechnieken zijn bijzonder effectief bij bepaalde categorieën mensen, die gevoeliger zijn voor emotionele en symbolische boodschappen:
Mensen met een beperkte opleiding: Degenen met weinig toegang tot formeel onderwijs zijn doorgaans minder blootgesteld aan kritisch denken en ontvankelijker voor eenvoudige emotionele boodschappen.
Emotioneel gevoelige individuen: Mensen die bij hun besluitvorming prioriteit geven aan emoties worden gemakkelijker beïnvloed door archetypische taal en beloften van betekenis of erbij horen.
Degenen die teleurgesteld zijn door het systeem: Mensen die gefrustreerd zijn door instituties, corruptie of sociale ongelijkheid zijn geneigd op zoek te gaan naar ‘redders’ die een radicale verandering beloven.
Jongeren blootgesteld aan sociale netwerken: Jongeren die veel tijd doorbrengen op platforms als TikTok zijn kwetsbaar vanwege de passieve consumptie van content en de flexibiliteit van hun onderbewustzijn.
Mensen met een beperkte algemene cultuur: Degenen zonder een solide basis van historische of politieke kennis kunnen gemakkelijker worden beïnvloed door mythische verhalen die eenvoudige antwoorden lijken te bieden op complexe problemen.
Zij die op zoek zijn naar betekenis: Individuen die een gebrek aan persoonlijk of collectief doel ervaren, worden aangetrokken door berichten die een ‘hogere missie’ beloven of een herverbinding met ‘roots’.
Het doel van hybride oorlogsvoering
Er zijn aanwijzingen dat de verdrijving van Călin Georgescu deel zou kunnen uitmaken van een grotere strategie van hybride oorlogsvoering, georkestreerd om de Europese Unie te destabiliseren. Hybride oorlogsvoering combineert militaire en niet-militaire tactieken, waaronder informatiemanipulatie, om het vertrouwen in democratische instellingen te ondermijnen en samenlevingen te polariseren. In de huidige context staat Rusland bekend om het gebruik van dergelijke tactieken om de cohesie van de EU te verzwakken, en de campagne van Georgescu-Roegen, met zijn anti-establishment en antiwesterse boodschappen, past in dit patroon.
Door een charismatische leider te bevorderen die sociale en identiteitsgrieven uitbuit, kunnen externe krachten de interne verdeeldheid versterken, waardoor het vertrouwen in de democratische waarden en in het lidmaatschap van de EU en de NAVO van Roemenië wordt verzwakt. Digitale astroturfing, discrete campagnefinanciering op sociale media en verhalen die de ‘onafhankelijkheid’ van het ‘globalistische systeem’ verheerlijken, zijn typische hybride oorlogvoeringstactieken die worden gebruikt om chaos en polarisatie te creëren.
Waarom doet de waarheid er niet meer toe?
In het licht van deze storm van emoties werden feiten irrelevant. Elke poging tot logische ontmanteling – van de controversiële uitspraken van Georgescu-Roegen tot de associatie met radicale ideologieën – werd genegeerd of verworpen als ‘manipulatie van het systeem’.
Psychologisch gezien kan een idee, als het eenmaal in het onderbewustzijn is doorgedrongen, niet meer door logica worden verwijderd. Het onderbewustzijn reageert op emotie, herhaling, symbolen. Dit verklaart de extreem gepolariseerde reacties op sociale media: ofwel agressieve woede, ofwel mystiek enthousiasme. Geen teken van rustig debat.
Methoden om manipulatie in de online omgeving tegen te gaan
Misschien wel het gevaarlijkste aspect van dit fenomeen is dat het niet uniek is. Het is repliceerbaar. Als een dergelijke techniek werkt, wordt deze hergebruikt. Geconfronteerd met een dergelijke kracht is het bewustzijn alleen niet voldoende. We moeten leren niet alleen onze geest, maar ook ons onderbewustzijn te beschermen. En dan rijst de vraag: wat kunnen we doen?
Om dit fenomeen tegen te gaan, is het essentieel om zowel op individueel als op maatschappelijk niveau te handelen, met strategieën die zich richten op het onderbewustzijn en kritisch denken bevorderen:
Media en digitaal onderwijs: Mensen moeten begrijpen hoe sociale-mediaplatforms en hun algoritmen werken. Burgers moeten worden opgeleid om gesponsorde reclame te herkennen, astroturf te identificeren en de mechanismen van emotionele manipulatie te begrijpen. Schoolcurricula en publiekscampagnes moeten modules bevatten over hoe sociale netwerken werken.
Het vergroten van de alertheid op taal: Wanneer een discours alleen gebaseerd is op mystieke, identiteits- en heilige woorden, zonder concrete oplossingen, moet het met argwaan worden bekeken.
Positieve emotionele taal: Om archetypische branding tegen te gaan, moeten tegenboodschappen even emotioneel als symbolisch zijn, maar verankerd in democratische waarden. Uitdrukkingen als ‘samen bouwen we aan een verenigde toekomst’ kunnen bijvoorbeeld een beroep doen op dezelfde behoefte aan verbondenheid en hoop.
Gebalanceerde inhoud, niet het tegenovergestelde: Je kunt een emotie niet bestrijden met een koud argument. Maar je kunt een andere emotie opbouwen – oprecht, gebaseerd op realiteit en respect.
Kritisch denken bevorderen: Investeringen in langetermijnonderwijs die analytische vaardigheden en een gezond scepticisme ontwikkelen, zijn cruciaal. Burgers moeten worden aangemoedigd om vragen te stellen en bronnen te raadplegen.
Regulering van sociale platforms: TikTok en andere netwerken moeten een strikt beleid implementeren om gesponsorde inhoud duidelijk te labelen en de verspreiding van verkeerde informatie te beperken. Autoriteiten moeten samenwerken met platforms om astroturf-campagnes te identificeren en tegen te gaan.
Het creëren van solidariteitsgemeenschappen: Het opbouwen van groepen en initiatieven die solidariteit, inclusie en democratische waarden bevorderen, kan een alternatief bieden voor verdeeldheid zaaiende verhalen. Deze gemeenschappen kunnen het gevoel van vervreemding tegengaan dat door manipulatieve campagnes wordt uitgebuit.
Monitoring van hybride oorlogsvoering: Staatsinstellingen en het maatschappelijk middenveld moeten alert zijn op tekenen van externe manipulatie. Het samenwerken met deskundigen op het gebied van cyberbeveiliging en contraspionage kan helpen bij het identificeren en neutraliseren van extern gefinancierde campagnes.
Conclusie
De campagne van Călin Georgescu demonstreerde de kracht van psychomarketing en archetypische branding bij het manipuleren van de massa en het exploiteren van de emotionele en identiteitskwetsbaarheden van burgers. Door middel van met symboliek beladen zinnen, digitale astroturfing en emotionele herhaling creëerde deze campagne een hechting die de logica tartte en de samenleving polariseerde. De mogelijke betrokkenheid van externe krachten, in de context van hybride oorlogsvoering, onderstreept de urgentie om dit fenomeen serieus aan te pakken. Om dit tegen te gaan zijn onderwijs, waakzaamheid en strategieën nodig die een beroep doen op dezelfde emotionele bronnen, maar in dienst van de democratische waarden. Jongeren, met hun mentale flexibiliteit, en het maatschappelijk middenveld spelen een essentiële rol bij het voorkomen van dergelijke manipulaties, het beschermen van de Roemeense democratie en de stabiliteit van de Europese Unie.
Abstract
Dit artikel analyseert de presidentiële campagne van Călin Georgescu in Roemenië, waarbij het gebruik van psychomarketingtechnieken en archetypische branding wordt benadrukt om de massa emotioneel te beïnvloeden en te mobiliseren. Door middel van symbolische taal, digitale astroturfing en emotionele herhaling omzeilde de campagne de logica en richtte zich op het collectieve onderbewustzijn. Het onderzoekt de gebruikte sleutelzinnen, het psychologische profiel van kwetsbare kiezers en de potentiële betrokkenheid van de campagne bij een hybride informatieoorlog, met tekenen van Russische invloed en destabiliserende bedoelingen jegens de Europese Unie. Het artikel stelt tegenstrategieën voor zoals mediageletterdheid, het bevorderen van kritisch denken en de regulering van sociale platforms, waarmee de noodzaak wordt onderstreept om de Roemeense democratie en de Europese stabiliteit te beschermen.
